(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.190. అధ్యాయః 190
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భృగుణా భరద్వాజంప్రతి వానప్రస్థయత్యాశ్రమయోర్లక్షణకథనం॥ 1॥
తథా హిమవదుత్తరలోకస్య స్వర్గతుల్యత్వప్రతిపాదనపూర్వకం సుకృంతిప్రాప్యత్వకథనం చ॥ 2॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

భృగురువాచ। 12-190-0x(5955)(72523)
వానప్రస్థాః ఖల్వృషిధర్మమనువర్తంతే పుణ్యాని తీర్థాని నదీప్రస్రవణాన్యుచరంతి సువిభక్తేష్యరణ్యేషు మృగమహిషవరాహశార్దూలసృమరగజాకీర్ణేషు తపస్యంతోఽనుసంచరంతి త్యక్తగ్రాంయవస్త్రాభ్యవహారోపభోగా వన్యౌషధిఫలమూలపర్ణపరిమితవిచిత్రనియతాహారాః స్థానాసనినో భూమిపాషాణసికతాశర్కరావాలుకాభస్మశాయినః కాశకుశచర్మవల్కలసంవృతాంగాః కేశశ్మశ్రునఖరోమధారిణో నియతకాలోపస్పర్శనా అస్కన్నకాలబహిహోమానుష్ఠాయినః సమిత్కుశకుసుమాపహారార్చనసంమార్జనహోమాంతలబ్ధవిశ్రయాః శీతోష్ణ [వర్ష]పవనవినిష్టప్తవిభిన్నసర్వత్వచో వివిధనియమయోగచర్యానుష్ఠానహృత [పరిశుష్క] మాంసశోణితత్వగస్థిభూతా ధృతిపరాః సత్వయోగాచ్ఛరీరాణ్యుద్వహంతి॥ 12-190-1(72524)
భవతి చాత్ర శ్లోకః। 12-190-2x(5956)
యశ్చైతాం నియతశ్చర్యాం బ్రహ్మర్షివిహితాం చరేత్।
స దహేదగ్నివద్దోషాంజయేల్లోకాంశ్చ దుర్జయాన్॥ 12-190-2(72525)
పరివ్రాజకానాం పునరాచారః। తద్యథా విముచ్యధనకలత్రపరిబర్హణం సంగేష్వాత్మనః స్నేహపాశానవధూయ పరివ్రజంతి సమలోష్టాశ్మకాంచనాస్త్రివర్గప్రవృత్తేష్వారంభేష్వసక్తబుద్ధయోఽరిమిత్రోదాసీనానాం తుల్యదర్శనాః స్థావరజంగమానాం జరాయుజాండజస్వేదజోద్భిజ్జానాం భూతానాం వాఙ్భనః కర్మభిరభిద్రోహిణోఽనికేతాః పర్వతపులినవృక్షమూలదేవతాయతనాన్యననుచరంతో వాసార్థముపేయుర్నగరం గ్రామం వా నగరే పంచరాత్రికా గ్రామే చైకరాత్రికాః ప్రవిశ్చ చ ప్రాణధారణార్థం ద్విజాతీనాం భవనాన్యసంకీర్ణకర్మణాముపతిష్ఠేయుః పాత్రపతితాఽయాచితభైక్ష్యాః కామక్రోధదర్పలోభమోహకార్పణ్యదంభపరివాదాభిమానహింసానివృత్తా ఇతి॥ 12-190-3(72526)
భవంతి చాత్ర శ్లోకాః। 12-190-4x(5957)
అభయం సర్వభూతేభ్యో దత్త్వా యశ్చరతే మునిః।
న తస్య సర్వభూతేభ్యో భయముత్పద్యతే క్వచిత్॥ 12-190-4(72527)
కృత్వాఽగ్నిహోత్రం స్వశరీరసంస్థం
శారీరమగ్నిం స్వముఖే జుహోతి।
యో భైక్షచర్యోపగతైర్హవిర్భి
శ్చితాగ్నినా ప్రాప్య స యాతి లోకా॥ 12-190-5(72528)
మోక్షాశ్రమం యః కురుతే యథోక్తం
శుచిః సుసంకల్పితబుద్ధియుక్తః।
అనింధనం జ్యోతిరివ ప్రశాంతం
స బ్రహ్మలోకం శ్రయతే ద్విజాతిః॥ 12-190-6(72529)
భరద్వాజ ఉవాచ। 12-190-7x(5958)
అస్మాల్లోకాత్పరో లోకః శ్రూయతే నోపలభ్యతే।
తమహం జ్ఞాతుమిచ్ఛామి తద్భవాన్వక్తుమర్హతి॥ 12-190-7(72530)
భృగురువాచ। 12-190-8x(5959)
ఉత్తరే హిమవత్పార్శ్వే పుణ్యే సర్వగుణాన్వితే।
పుణ్యః క్షేంయశ్చ కాంయశ్చ స పరో లోక ఉచ్యతే॥ 12-190-8(72531)
తత్ర హ్యపాపకర్మాణః శుచయోఽత్యంతనిర్మలాః।
లోభమోహపరిత్యక్తా మానవా నిరుపద్రవాః॥ 12-190-9(72532)
స స్వర్గసదృశో లోకస్తత్ర హ్యుక్తాః శుభా గుణాః।
నాత్ర మృత్యుః ప్రభవతి స్పృశంతి వ్యాధయో న చ॥ 12-190-10(72533)
న లోభః పరదారేషు స్వదారనిరతో జనః।
న చాన్యోన్యవధస్తత్ర ద్రవ్యేషు చ న విస్మయః॥ 12-190-11(72534)
పరోక్షధర్మో నైవాస్తి సందేహో నాపి జాయతే।
కృతస్య తు ఫలం వ్యక్తం ప్రత్యక్షముపలభ్యతే॥ 12-190-12(72535)
యానాసనాశనోపేతాః ప్రాసాదభవనాశ్రయాః।
సర్వకామైర్వృతాః కేచిద్ధేమాభరణభూషితాః॥ 12-190-13(72536)
ప్రాణధారణమాత్రం తు కేషాంచిదుపలభ్యతే।
శ్రమేణ మహతా కేచిత్కుర్వంతి ప్రాణధారణం॥ 12-190-14(72537)
ఇహ ధర్మపరాః కేచిత్కేచిన్నైకృతికా నరాః।
సుఖితాః దుఃఖితాః కేచిన్నిర్ధనా ధనినోఽపరే॥ 12-190-15(72538)
ఇహ శ్రమో భయం మోహః క్షుధా నిద్రా చ జాయతే।
లోభశ్చార్థకృతో నౄణాం యేన ముహ్యంత్యపండితాః॥ 12-190-16(72539)
ఇహ అర్తా బహువిధా ధర్మాధర్మస్య కర్మణః।
యస్తద్వేదోభయం ప్రాజ్ఞః పాప్మనా న స లిప్యతే॥ 12-190-17(72540)
సోపధం కృతిః స్తేయం పరివాదో హ్యసూయితా।
పరోపఘాతో హింసా చ పైశున్యమనృతం తథా॥ 12-190-18(72541)
ఏతాని సేవతే యస్తు తపస్తస్య మితాయతే।
యస్త్వేతాన్నాచరేద్విద్వాంస్తపస్తస్య ప్రవర్ధతే॥ 12-190-19(72542)
ఇహ చింతా బహువిధా ధర్మాధర్మస్య కర్మణః।
కర్మభూమిరియం లోకే ఇహ కృత్వా శుభాశుభం।
శుభైః శుభమవాప్నోతి కర్తాఽశుభమథాన్యథా॥ 12-190-20(72543)
ఇహ ప్రజాపతిః పూర్వం దేవాః సర్షిగణాస్తథా।
ఇష్టేన తపసా పూతా బ్రహ్మలోకముపాశ్రితాః॥ 12-190-21(72544)
ఉత్తరః పృథివీభాగః సర్వపుణ్యతమః శుభః।
ఇహత్యాస్తత్ర జాయంతే యే వై పుణ్యకృతో జనాః॥ 12-190-22(72545)
అసత్కర్మాణి కుర్వాణాస్తిర్యగ్యోనిషు చాపరే।
క్షీణాయుషస్తథా చాన్యే నశ్యంతి పృథివీతలే॥ 12-190-23(72546)
అన్యోన్యభక్షణాసక్తా లోభమోహసమన్వితాః।
ఇహైవ పరివర్ంతతే న తే యాంత్యుత్తరాం దిశం॥ 12-190-24(72547)
యే గురూన్పర్యుపాసంతే నియతా బ్రహ్మచారిణః।
పంథానం సర్వలోకానాం తే జానంతి మనీషిణః॥ 12-190-25(72548)
ఇత్యుక్తోఽయం మయా ధర్మః సంక్షేపాద్బ్రహ్మనిర్మితః।
ధర్మాధర్మౌ హి లోకస్య యో వై వేత్తి స బుద్ధిమాన్॥ 12-190-26(72549)
భీష్మ ఉవాచ। 12-190-27x(5960)
ఇత్యుక్తో భృగుణా రాజన్భరద్వాజః ప్రతాపవాన్।
భృగుం పరమధర్మాత్మా విస్మితః ప్రత్యపూజయత్॥ 12-190-27(72550)
ఏష తే ప్రభవో రాజంజగతః సంప్రకీర్తితః।
నిఖిలేన మహాప్రాజ్ఞ కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి॥ ॥ 12-190-28(72551)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి నవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 190॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-190-1 సువివిక్తేష్వరణ్యేషు ఇతి ఝ. డ. థ. పాఠః॥ 12-190-3 పరిబర్హణం శఠ్యాదిభోగసామగ్రీ। పరివ్రాజకానాం పునరాచారం ప్రవదామః ఇతి డ. థ.పాఠః। సంగేష్వాత్మానమవధూయ స్నేహపాశాన్పరిత్యజంతి। ఇతి ట. పాఠః। అసంకీర్ణస్థానాన్యుపతిష్ఠేయురితి డ.థ. పాఠః॥ 12-190-5 విప్రస్తు భైక్ష్యోష్ణాతైర్హవిర్భిశ్చితాగ్నినాం స వ్రజతే హి లోకమితి ఝ. పాఠః॥ 12-190-6 సుసంకల్పితముక్తబుద్ధిః ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-190-10 స స్వర్గసదృశో దేశ ఇతి ఝ. పాఠః। కాలే మృత్యుః ఇతి ధ. ఝ.పాఠః॥ 12-190-12 పరోక్షధర్మః పరోక్షఫలో ధర్మః। పరో హ్యధర్మో నేవాస్తీతి ఝ. పాఠః। కృతస్య తు ఫలం తత్ర ఇతి ధ. ఝ. పాఠః॥ 12-190-16 క్షుధా తీవ్రా చ ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-190-17 వార్తాః కుశలాః॥ 12-190-18 సోపధం సదంభం॥ 12-190-19 తపో యోగజధర్మః। తపస్తస్య ప్రహీయతే ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-190-20 చింతా విచారః॥ 12-190-21 బ్రహ్మలోకం హిమవత్పార్శ్వం॥ 12-190-23 యది సత్కారమృచ్ఛంతి ఇతి ధ. ఝ. పాఠః॥ 12-190-24 ఉత్తరాం దిశం హిమవత్పార్శ్వం॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.